|
Kielce – miasto w południowo-centralnej Polsce, stolica województwa świętokrzyskiego.
Miasto położone jest w Górach Świętokrzyskich i stanowi gospodarcze i turystyczne centrum regionu. Kielce są również zagłębiem budowlanym o bogatych tradycjach, ośrodkiem kulturalnym, turystycznym. Na terenie Kielc znajduje się 5 rezerwatów przyrody. Miasto jest także znanym ośrodkiem wystawienniczo-targowym. Targi Kielce organizują niemal 50 ekspozycji branżowych rocznie, połączonych z konferencjami naukowymi i pokazami.
Skrótowiec CK w herbie Kielc pochodzi z łacińskiego Civitas Kielcensis, czyli "Obywatele Kielc".
Kielce położone są w Górach Świętokrzyskich. W obrębie miasta ulokowane są pasma Kadzielniańskie i Dymińskie. Kielce przecina niewielka rzeka Silnica, będąca prawostronnym dopływem Bobrzy. Na terenie miasta znajduje się szereg rezerwatów przyrody ożywionej i nieożywionej, m.in. Kadzielnia, Karczówka, Ślichowice, Wietrznia, Biesak-Białogon. Ponadto granice administracyjne miasta obejmują sporą część Chęcińsko-Kieleckiego Parku Krajobrazowego.
Historycznie i kulturowo Kielce leżą w północnej Małopolsce, w ziemi sandomierskiej będąc stolicą ziemi świętokrzyskiej. Charakterystyczną mową tego regionu jest tzw. gwara kielecka, którą posługują się mieszkańcy południowej i środkowej części regionu.
Miasto, jako jedno z nielicznych charakteryzuje się tak znacznymi różnicami poziomów – od 260 do 408 m n.p.m. (najwyższe wzniesienie: Telegraf).
-
Osobny artykuł: Historia Kielc.
Znana legenda wiąże powstanie Kielc z Mieszkiem, synem Bolesława Śmiałego.
Przed ponad 900 laty w miejscu, gdzie dziś leży stolica województwa świętokrzyskiego, były nieprzebyte, pełne zwierzyny lasy, które przyciągały myśliwych. Polował tu także Mieszko. Kiedy w pogoni za zwierzyną zgubił swoich kompanów, wyjechał na nieznaną polanę i strudzony zasnął w trawie. Przyśniło mu się, że został napadnięty przez zbójców, a ci usiłują wlać mu do ust truciznę. Gdy zaczął już tracić siły, nagle objawił mu się św. Wojciech, uniósł pastorał i na ziemi nakreślił kręty szlak, który przemienił się w strumień wody. Mieszko obudził się, nieopodal ujrzał źródło. Woda w nim była smaczna, przejrzysta, taka jak we śnie. Poczuł przypływ nowych sił i szybko odnalazł swój orszak. Odjeżdżając z polany Mieszko zauważył ogromne, białe kły nieznanego zwierza, być może dzika. Zapowiedział, że wybuduje tu gród z kościołem.
Niedługo potem zbudowano w sercu puszczy osadę. Na polanie postawiono kościół pw. św. Wojciecha, a strumień, z którego woda przywróciła księciu siły, mianowano Silnicą. Osadę zaś nazwano Kiełce – na pamiątkę znalezionych tajemniczych kłów. Nazwa z biegiem czasu przekształciła się w Kielce.
Józef Piłsudski ze swoim sztabem w Kielcach w
1914 r.
-
Osobny artykuł: Gospodarka Kielc.
Podstawą rozwoju gospodarczego miasta była – począwszy od XV wieku – eksploatacja i przetwórstwo surowców mineralnych: rud żelaza, miedzi i ołowiu oraz marmurów i piaskowców.
Dziś rozwija się tu m.in. przemysł budowlany, materiałów budowlanych, elektromaszynowy, a także spożywczy i przetwórczy. Ważna jest również mocna pozycja Targów Kielce jako wicelidera rynku targowego w Polsce.
W Kielcach swoje początki miało wiele znanych w całej Polsce firm, w tym m.in.: Cersanit, Barlinek, Grupa Kapitałowa Kolporter, North Fish, NOMI, VIVE Textile Recycling, Mitex i Exbud.
W ostatnich latach w Kielcach bardzo intensywnie zaczął się rozwijać handel. Wybudowano kilka hipermarketów oraz centrów handlowych, wyremontowano ulicę Sienkiewicza, gdzie w latach 90. XX wieku powstało wiele butików, sklepów i lokali usługowych. Obecnie trwa rozbudowa Galerii Echo[4]. W zaawansowanym stadium są przygotowania do budowy Galerii Korona[5] oraz Centrum Handlowego Plaza[6]. Istnieją również plany rozbudowy Pasażu Świętokrzyskiego[7] oraz budowy hipermarketu Auchan[8].
Największe centra handlowe w mieście:
Oprócz centrów handlowych, w mieście funkcjonują 2 targowiska miejskie – przy ul. Seminaryjskiej oraz ul. Mielczarskiego, a także kilka mniejszych targowisk położonych przy osiedlach mieszkaniowych.
-
Według danych GUS z 30 czerwca 2008 r. Kielce zamieszkiwało 205 665 osób. (17. lokata wśród miast Polski), w tym 97 367 mężczyzn i 108 288 kobiet, wiek produkcyjny osiągnęło 137 484 mieszkańców.
Na koniec października 2008 bez pracy pozostawało 9,1% (9 588) osób.
Według danych z 2005[9], średni dochód na mieszkańca wynosił 2423,45 zł.
- Wykres liczby ludności Kielc na przestrzeni ostatnich 4 stuleci
Największą populację Kielce odnotowały w 1991 roku – wg danych GUS 215 005 mieszkańców[10].
edytuj Administracja publiczna i wymiar sprawiedliwości
Kielce są miastem na prawach powiatu. Poza tym pozostają siedzibą władz powiatu kieleckiego oraz samorządowego województwa świętokrzyskiego.
W Kielcach urzęduje wojewoda świętokrzyski oraz organy administracji niezespolonej takie jak dyrektor izby celnej, naczelnik urzędu celnego, dyrektor okręgowego urzędu górniczego, naczelnik obwodowego urzędu miar, dyrektor izby skarbowej, naczelnicy pierwszego i drugiego urzędu skarbowego, dyrektor urzędu kontroli skarbowej, dyrektor urzędu statystycznego, szef wojewódzkiego sztabu wojskowego oraz dwaj wojskowi komendanci uzupełnień (Kielce-Bukówka i Kielce-Śródmieście). Mieści się tu również oddział Urzędu Dozoru Technicznego oraz delegatura Ministerstwa Skarbu Państwa.
W Kielcach znajduje się sąd okręgowy oraz sąd rejonowy wraz z jednostką powołaną do rozpoznawania spraw gospodarczych i upadłościowych. Od 1 lipca 2005 działa również wojewódzki sąd administracyjny. Funkcjonuje prokuratura okręgowa oraz dwie prokuratury rejonowe: Kielce-Wschód i Kielce-Zachód. W kieleckiej dzielnicy Piaski znajduje się areszt śledczy.
Od 5 października 2009 r. działa w Kielcach konsul honorowy Republiki Federalnej Niemiec. Funkcję tę pełni prezes Targów Kielce dr Andrzej Mochoń.
edytuj Architektura
- Pałac Biskupów Krakowskich, wzniesiony w latach 1637–1641 przez Tomasza Poncino z inicjatywy biskupa Jakuba Zadzika. Przykład polskiej rezydencji z epoki Wazów. Pomimo licznych przekształceń dokonywanych w XIX w. przez rosyjskiego zaborcę, pałac zachował pierwotną bryłę, dekorację elewacji oraz oryginalny wystrój większości wnętrz. Od 1971 roku mieści się tu Muzeum Narodowe, na tyłach którego znajduje się Ogród Włoski.
- Bazylika Katedralna Wniebowzięcia NMP, wzniesiona w 1171 przez biskupa krakowskiego Gedeona, wielokrotnie przebudowywana w XVI, XVII i XIX wieku uzyskała wygląd wczesnobarokowej trójnawowej bazyliki.
- Kościół Św. Wojciecha, najstarsza świątynia w Kielcach; jej początki sięgają X w; obecne zabudowania pochodzą z 1763 roku. Na placu przed kościołem zachowano fragment muru, przed którym hitlerowcy publicznie rozstrzelali w 1943 roku zakładników – żołnierzy Armii Krajowej.
- Kościół Świętej Trójcy, wybudowany w latach 1640-1644. Wyposażenie świątyni pochodzi głównie z XVIII wieku – barokowe i późnobarokowe ołtarze, ambona, trójkondygnacyjny chór oraz późnorenesansowa dekoracja stiukowa zdobiąca sklepienie kolebkowe z lunetami.
- Pałacyk Zielińskiego, w latach 1847–1858 był własnością Tomasza Zielińskiego, wielkiego orędownika kultury. Obecnie znajduje się tu Dom Środowisk Twórczych.
- Kościół i klasztor na wzgórzu Karczówka, zbudowany w latach 1624–1631, pierwotnie zasiedlony przez zakon bernardynów (rozwiązany przez władze carskie w 1864 r.). Od 1957 r. gospodarzami obiektu są pallotyni.
- Kościół garnizonowy, dawna cerkiew, wzniesiona w latach 1902–1904, wzorowana na soborze Izaakowskim w Petersburgu. W okresie międzywojennym świątynię odremontowano i przystosowano do liturgii rzymskokatolickiej, przeznaczając ją na kościół garnizonowy pw. Matki Boskiej Królowej Polski. Wyposażenie wnętrza pochodzi głównie z 1926 r.
- Kościół ewangelicko-augsburski pw. św. Trójcy – jedna z nielicznych świątyni ekumenicznych w Polsce, wybudowany w stylu klasycystycznym w 1837 r. Posiada jednonawowy korpus i wieżę od strony północnej.
- Dworek Laszczyków, modrzewiowy dworek z 1788 roku, kryty łamanym gontem, z bielonymi ścianami i portykiem kolumnowym. Obecnie siedziba Muzeum Wsi Kieleckiej.
- Rynek, jego lokalizacja została wyznaczona jeszcze w średniowieczu. Zabudowa pochodzi głównie z XVIII i XIX w. Na skwerku przy Rynku znajduje się figura św. Tekli z 1765 r.
- Ulica Henryka Sienkiewicza, wytyczona w latach 20. XIX w. jako ulica Konstantego, później ulica Pocztowa. Główna ulica miasta, wyłączona z ruchu kołowego. Znajduje się tu szereg zabytkowych budowli, m.in. hotele Wersal i Bristol, Teatr im. Stefana Żeromskiego, a także będący przykładem architektury secesyjnej budynek Banku Gospodarki Żywnościowej.
- Synagoga – wybudowana w 1902 roku.
- Cmentarz żydowski – założony w 1868 roku.
- Cmentarz Stary, założony ok. 1800 r., początkowo przeznaczony zarówno dla katolików, jak i dla ewangelików, prawosławnych i unitów. Znajdują się tu cenne nagrobki żeliwne i kamienne oraz kaplice z początku XIX w.
- Park miejski im. Stanisława Staszica, założony w 1830 r. na terenie istniejącego ogrodu z XVIII w.
- Dworek Karscha, wzniesiony w I poł. XIX w. przez rodzinę Stumpfów. W latach 1888–1890 miał w tym dworze swoją pracownię słynny malarz – Jan Styka.
- Kaplica NMP Matki Kościoła, na kieleckiej Dąbrowie wzniesiona w 1866 roku.
- Kościół Świętego Krzyża, budowany 1905-1932.
Panorama miasta z Pierścienicy, na pierwszym planie wyciąg narciarski i nieistniejąca już skocznia
-
Kielce są punktem początkowym:
Na terenie miasta znajdują się:
Przez Kielce przechodzi 
niebieski szlak turystyczny z Chęcin do Łagowa.
W granicach administracyjnych Kielc znajduje się część Chęcińsko-Kieleckiego Parku Krajobrazowego, Kielecki Obszar Chronionego Krajobrazu, a także 5 rezerwatów przyrody:
-
Osobny artykuł: Szkoły w Kielcach.
Wyższymi uczelniami w mieście są:
edytuj Dzielnice i osiedla Kielc
Dzielnice i osiedla Kielc
Kielce nie posiadają jednolitego, usankcjonowanego ustawą podziału administracyjnego, stąd nie można jednoznacznie określić granic poszczególnych części.
W skład miasta wchodzą następujące części: Baranówek, Barwinek, Białogon, Bocianek, Bukówka, Cedro Mazur, Centrum, Czarnów, Dąbrowa, Dobromyśl, Domaszowice Wikaryjskie, Dyminy, Herby, Jagiellońskie, Karczówka, KSM, Łazy, Na Stoku, Nowy Folwark, Niewachlów I, Niewachlów II, Osiedle Jana Czarnockiego, Osiedle Jana Kochanowskiego, Ostra Górka, Pakosz, Piaski, Pietraszki, Pod Dalnią, Podhale, Podkarczówka, Pod Telegrafem, Posłowice, Sady, Sandomierskie, Sieje, Sitkówka, Skrzetle, Słoneczne Wzgórze, Słowik, Szydłówek, Ślichowice, Świętokrzyskie, Uroczysko, Wielkopole, Wietrznia, Zagórska Południe, Zagórska Północ, Zagórze, Zalesie, Osiedle Związkowiec.
edytuj Aglomeracja Kielc
Kielecki Obszar Metropolitalny – Mapa Aglomeracji
-
Kielecki Obszar Metropolitalny (KOM) został powołany 30 września 2005 roku z inicjatywy prezydenta miasta Kielce Wojciecha Lubawskiego. W skład obszaru wchodzi miasto Kielce i 11 ościennych gmin.
W skład Kieleckiego Obszaru Metropolitalnego wchodzą następujące gminy:
- Korona Kielce – zespół piłki nożnej, awans do ekstraklasy w sezonie 2004/2005 (zobacz też: Stadion Miejski w Kielcach)
- Vive Targi Kielce – zespół piłki ręcznej, wielokrotny mistrz i wicemistrz Polski (zobacz też: Hala Legionów w Kielcach)
- Kielecki Klub Lekkoatletyczny – KKL Kielce - od 2007 roku startuje w lekkoatletycznej elicie
- Uczniowski Międzyszkolny Klub Sportowy- UMKS Kielce koszykówka mężczyzn, obecnie czołowy zespół 2 ligi grupy C
- KS FART Kielce – siatkówka mężczyzn
- Salos Kielce – piłka siatkowa
- Kielecki Klub Aikido Aikikai
- Kielecki Klub Aikido Kobayashi
- Kielecki Klub Jeździecki "Stadion"
- Kielecki Klub Karate Kyokushin
- Kielecki Klub Shorin-Ryu
- Kielecki Klub Shidokan Karate
- Świętokrzyski Klub Muay Thai
- Mundo Capoeira Kielce
- Capoeira Abada Kielce
- Automobilklub Kielecki
- Klub Sportowy "Stella"
- LKS Orlęta Kielce – klub piłkarski, grający w czwartej lidze świętokrzyskiej
- Aeroklub Kielecki
- Świętokrzyskie Kolarstwo Górskie
- Akademicki Klub Turystyki Kwalifikowanej PTTK – Sabat
- Świętokrzyski Klub Alpinistyczny
- AZS Politechniki Świętokrzyskiej
- Speleoklub Świętokrzyski w Kielcach
- Uczniowski Klub Sportowy "Zalew Kielce" (żeglarstwo)
- Kieleckie Towarzystwo Narciarskie KTN "PUCH"
- Czarnovia Kielce – klub piłkarski na poziomie klasy A
- Scyzory Kielce – drużyna futbolu amerykańskiego
- Polonia Białogon – klub piłkarski, zajmujący się głównie szkoleniem młodzieży
- Sowilo Kielce – szkoła Brazylijskiego Jiu-Jiutsu
- Tęcza Społem Kielce
edytuj Kościoły i związki wyznaniowe
Bazylika Katedralna Wniebowzięcia NMP
Kościół ewangelicko-augsburski pw. św. Trójcy
Kościół p.w. Świętego Krzyża
Na terenie miasta działalność prowadzą następujące kościoły i związki wyznaniowe:
edytuj Kościoły katolickie
edytuj Kościoły protestanckie
edytuj Kościoły prawosławne
Kieleckie Centrum Kultury
Kielce są zdecydowanie centrum kulturalnym regionu, to tutaj odbywa się większość koncertów i imprez kulturalnych, w tym m.in. Harcerski Festiwal Kultury Młodzieży Szkolnej "Kielce", Festiwal Muzyki Organowej, Festiwal Muzyki Gitarowej, "Jeunesses Musicales" oraz Zaduszki Jazzowe.
Instytucje kulturalne działające na terenie Kielc:
- Kina
- Kinoplex, znajdujący się w budynku Galerii Echo, zbudowanej pod koniec listopada 2002 r. u zbiegu ulic Świętokrzyskiej i Manifestu Lipcowego (od 2006 r. Aleja Solidarności). Składa się z 7 sal kinowych liczących łącznie 1614 miejsc.
- Moskwa, przy ul. Staszica, liczące 396 miejsc.
- Echo, przy ul. Ściegiennego, liczące 500 miejsc
- Studyjne, w budynku kina "Moskwa", liczące 47 miejsc
- Teatry
- Teatr im. Stefana Żeromskiego, istnieje od 1945 r., zlokalizowany jest w zabytkowej kamienicy z drugiej połowy XIX w., dawnej siedzibie Hotelu Polskiego. Odbywa się tu kilka premier rocznie, każdy sezon kończy się plebiscytem o "Dziką Różę".
- Teatr Lalki i Aktora "Kubuś", utworzony w 1955 r., posiada jedną z najnowocześniejszych widowni w Polsce.
- Kielecki Teatr Tańca, założony w 1995 r. przez p. Elżbietę Szlufik-Pańtak.
- Teatr Alternatywny "Ecce Homo", kielecki teatr poruszający się głównie w formule performance.
- Teatr Panika przy IV LO im. H. Sawickiej założony w 1997, występujący m.in. na deskach Teatru im. Stefana Żeromskiego Teatr Panika jest kontynuatorem Teatru bez Kurtyny działającego przy Sawickiej w latach 80. XX wieku).
- Teatr S.T.R.E.F.A – kielecki teatr offowy. Założony w marcu 2008 roku z inicjatywy Łukasza Piotra Strzelczyka, Justyny Dziedzic, Daniela Karpety oraz pasjonatów teatru. Wystawia swoje sztuki na deskach Wojewódzkiego Domu Kultury im: Józefa Piłsudskiego w Kielcach.
- Filharmonie
- Chóry
- Centra kultury
- Muzeum Narodowe w Kielcach – mieści się w pałacu biskupim. Zgromadzono tu cenne XVII- i XVIII-wieczne obrazy, meble, gobeliny nadające wnętrzom charakter zbliżony do dawnej siedziby magnackiej.
- Muzeum Lat Szkolnych Stefana Żeromskiego – znajdujące się w budynku dawnego gimnazjum, w którym nauki pobierali m.in. Stefan Żeromski, Bolesław Prus, Józef Kenig, Adolf Dygasiński, Gustaw Herling-Grudziński, Wiesław Jażdżyński oraz Józef Ozga-Michalski. Muzeum gromadzi liczne eksponaty szkolne z drugiej połowy XIX w.
- Muzeum Zbiorów Geologicznych – świętokrzyski oddział Państwowego Instytutu Geologicznego. Znajduje się tu bogata kolekcja skał i minerałów charakterystycznych dla Gór Świętokrzyskich.
- Muzeum Zabawek i Zabawy – jedyne muzeum tego rodzaju w Polsce. Posiada ono kolekcję zabawek historycznych i współczesnych z całego świata.
- Muzeum Wsi Kieleckiej – mieści się w zabytkowym Dworze Laszczyków. Prezentowane są tu głównie wystawy czasowe. Należący do muzeum park etnograficzny (skansen) znajduje się w pobliskiej miejscowości Tokarnia.
- Muzeum Pamięci Narodowej – budynek mieszczący muzeum służył w latach 1939–1956 jako więzienie. Podczas wojny znajdował się tu obóz przejściowy dla polskich jeńców wojennych. Po wkroczeniu wojsk sowieckich osadzani byli tu Polacy zsyłani później w głąb ZSRR. Do 1956 gmachem zarządzała SB.
- Skarbiec Katedralny – znajduje się na zakrystii bazyliki katedralnej. Zgromadzono tu cenne dzieła sztuki sakralnej, m.in. rękopisy z XIV-XVI w., naczynia i szaty liturgiczne, inkunabuły oraz starodruki.
- Muzeum Diecezjalne – nowo powstałe Muzeum Diecezji Kieleckiej znajdujące się na tyłach gmachu kurii prezentuje szeroką kolekcję przedmiotów sakralnych, w tym cennych obrazów czy monstrancji.
- Muzeum Historii Kielc – mieści się w zabytkowej kamienicy przy ul. Św. Leonarda w ścisłym centrum miasta. Prezentuje dzieje Kielc na przestrzeni wieków.
Historia kieleckich mediów sięga roku 1870 r., kiedy to w trudnych czasach przepełnionych carskimi represjami wyszedł pierwszy numer Gazety Kieleckiej, ukazującej się dwa razy w tygodniu w środy i w soboty (wersja zdigitalizowana dostępna w Wojewódzkiej Bibliotece Publicznej). W tym samym roku działalność rozpoczęli redaktorzy periodyku Pamiętnik kielecki, zawierającego artykuły o tematyce historyczno-krajoznawczej. Po II wojnie światowej wydawano dzienniki: Słowo Ludu (od 27 września 1949) oraz Echo Dnia (od 1971 r.).
Historia radiofonii w Kielcach sięga początków lat 50. XX wieku[11]. Wówczas to, 2 października 1952 r. Radio Kielce nadało swoją pierwszą audycję za pomocą sieci radiowęzłów rozmieszczonych w całym mieście. Stacja zyskała swój pierwszy nadajnik radiowy w 1957 roku, jego maszt został postawiony przy budynku Wojewódzkiego Domu Kultury. Sygnał radia nadawany był na częstotliwości 1484 kHz, zaś jego zasięg wynosił około 20 km wokół miasta. Pierwsza prywatna stacja radiowa w mieście - Radio FaMa rozpoczęło nadawanie 17 września 1995 r.
1 stycznia 2005 r., po wielu latach starań, uruchomiono samodzielny oddział Telewizji Polskiej - TVP Kielce z siedzibą w Kieleckim Centrum Kultury. Oprócz tego w mieście działa Nowa TV Kielce dostępna w sieci telewizji kablowej Vectra, oraz utworzona w 2007 r. z inicjatywy władz miasta Internetowa Telewizja Kielce.
|
prasa lokalna
- dzienniki
- inne
- kulturalne - Dedal, Nasza Baba Jaga, Wici.Info
- studenckie - Studentnik, Presik
- bezpłatne - Kielce Plus, Teraz Kielce, Extra Kielce
|
rozgłośnie radiowe
|
lokalne stacje telewizyjne
historyczne media
|
Kielce stanowią ważny węzeł komunikacyjny, przez miasto przebiegają drogi międzynarodowe i krajowe:
Drogi wojewódzkie:
Ponadto Kielce posiadają sieć dróg powiatowych, obejmujących 109 ulic o łącznej długości 114,9 km oraz sieć dróg gminnych obejmujących 446 ulic o łącznej długości 220,9 km. 57,5% dróg w mieście posiada nawierzchnię twardą ulepszoną, 8,4% nawierzchnię twardą nie ulepszoną, zaś 34,1% – nawierzchnię gruntową.
Dworzec kolejowy obecnie, na pierwszym planie Pomnik Niepodległości
Transport kolejowy jest obecny w Kielcach od 1885 r., kiedy to ukończono budowę linii łączącej Iwanogród (Dęblin) z Dąbrową Górniczą, przebiegającej przez centrum miasta. Obecnie Kielce stanowią ważne skrzyżowanie linii kolejowych, biegnących do Częstochowy i Lublińca (Kolej lubliniecko-kielecka), Warszawy, Krakowa i Sandomierza.
W granicach administracyjnych miasta znajduje się dworzec kolejowy Kielce oraz stacje kolejowe: Kielce Piaski, Kielce Białogon, Kielce Czarnów i Kielce Herbskie.
Obecnie mieszkańcy Kielc mają do dyspozycji jedynie Port lotniczy Kielce-Masłów, będący cywilnym lotniskiem sportowym zlokalizowanym w miejscowości Masłów. Nie jest on w stanie przyjąć dużych pasażerskich samolotów, ponieważ jego pas startowy ma zaledwie 900 m. Jego przebudowa również nie jest opłacalna. W czerwcu 2006 r. zapadła decyzja o lokalizacji nowego lotniska koło wsi Obice na terenie gminy Morawica, zdolnego obsłużyć zwykłe linie lotnicze[12]. Aktualnie trwa wykup gruntów pod inwestycję. Najbliższe międzynarodowe lotniska znajdują się w Krakowie-Balicach, Warszawie-Okęciu oraz Rzeszów-Jasionka.
edytuj Komunikacja miejska
-
Miejskie Przedsiębiorstwo Komunikacyjne w Kielcach powstało 22 lipca 1951 roku, gdy powstał Wydział, a następnie Zakład Komunikacji Miejskiej w ramach Miejskiego Przedsiębiorstwa Gospodarki Komunalnej w Kielcach.
Po wielu przemianach dzisiaj po mieście kursuje 54 linii autobusowych zwykłych, 4 linie specjalne stałe (C, F, Z, 100 (dawniej TK)) i jedną linie nocną (101) oraz 11 linii specjalnych świątecznych. Linie obsługiwane są przez Miejskie Przedsiębiorstwo Komunikacji oraz Kieleckie Autobusy Spółka Pracownicza na mocy umowy podpisanej z Zarządem Transportu Miejskiego. W Kielcach znajdują się dwie zajezdnie. Tabor składa się z około 165 autobusów, z czego w ruchu jest ok. 145 wozów.
W latach 2009/2010 Zarząd Transportu Miejskiego w Kielcach zrealizuje w ramach Programu Operacyjnego Rozwój Polski Wschodniej 2007- 2013 projekt "Rozwój systemu komunikacji publicznej w Kieleckim Obszarze Metropolitalnym". Na początku roku do Kielc trafiło 20 nowych autobusów – MAZ 203 i Solaris Urbino 12, kolejnych 20 dotrze w 2010 roku. Autobusy te będą obsługiwały nowe linie, które zapewnią transport mieszkańcom Kieleckiego Obszaru Metropolitalnego i będą realizowały kontrakt w pełni niezależny od tego, który obecnie wykonuje MPK Kielce. Część projektu, za który odpowiada ZTM zakłada również montaż 24 elektronicznych tablic czasu odjazdu na przystankach oraz 20 stacjonarnych automatów do sprzedaży biletów.
-
Kilkukrotnie, w latach 30. i 80. XX wieku oraz na początku XXI wieku planowano budowę linii tramwajowej w Kielcach.
edytuj Komunikacja międzymiastowa
Dworzec autobusowy o charakterystycznym kształcie spodka
Historia komunikacji autokarowej w Kielcach sięga 1945 r., kiedy to powołano Okręgową Bazę PKS. Już w 1946 r. organizowane były regularne kursy do Krakowa, Warszawy, Jeleniej Góry, Cieplic oraz do ościennych miejscowości.
W 1984 r. oddano do użytku Dworzec PKS w Kielcach, wówczas jeden z najnowocześniejszych tego typu obiektów w Europie. Jego nietypowa architektura oraz nowatorskie rozwiązania komunikacyjne kwalifikują go do grona najciekawszych atrakcji miasta.
Po roku 1990 kielecki PKS został przemianowany na Przedsiębiorstwo Państwowej Komunikacji Samochodowej SA w Kielcach, od tego czasu prowadzi regularną komunikację pasażerską dalekobieżną i międzynarodową.
edytuj Komunikacja prywatna
W Kielcach intensywnie rozwijają się indywidualne usługi przewozowe. Usługi taksówkarskie oferuje 12 korporacji. Kursy dalekobieżne obsługiwane są przez minibusy należące w większości do Świętokrzyskiego Zrzeszenia Transportu Prywatnego. Firma dysponuje dworcem busowym zlokalizowanym przy ul. Żelaznej 18.
edytuj Kielczanie i osoby związane z Kielcami
|
|
Ta sekcja wymaga dopracowania zgodnie z zaleceniami edycyjnymi.
Należy w niej poprawić/wykonać działania: zdefiniować zasady umieszczania biogramów w tej sekcji według Wikipedia:Zasady tworzenia list, szczegolnie punkt 5.
Dokładniejsze informacje o tym, co należy poprawić, być może znajdują się na stronie dyskusji tego artykułu.
Po wyeliminowaniu niedoskonałości prosimy usunąć szablon {{Dopracować}} z kodu tego artykułu. |
-
Z tym tematem związana jest kategoria: Ludzie związani z Kielcami.
- Stefan Artwiński (1863–1939), działacz polityczny, zamordowany przez hitlerowców, Prezydent Kielc
- Czesław Bieżanko (1895–1986), entomolog (badania motyli południowoamerykańskich)
- Jan Czarnocki (1889–1951), geolog, dyrektor Państwowego Instytutu Geologicznego
- Adolf Dygasiński (1839–1902), pisarz, uczestnik powstania styczniowego
- Marian Florczyk (ur. 1954), polski duchowny, biskup
- Franciszek Giertych (1868-1938), polski działacz gospodarczy, inżynier, protoplasta rodziny znanych polityków narodowych
- Jędrzej Giertych (1903–1992), polski polityk, dyplomata i publicysta.
- Gustaw Herling-Grudziński (1919–2000), pisarz, eseista, krytyk literacki, dziennikarz, żołnierz, więzień łagrów
- Wiktor Jaroński (1870–1931) sędzia, polityk endecki, poseł do Dumy z Koła Polskiego.
- Józef Kenig (1821–1900), dziennikarz i krytyk warszawski, nazywany "potentatem opinii"
- Włodzimierz Kiniorski (ur. 1952), instrumentalista, kompozytor, realizator działań multimedialnych
- Zbigniew Książek (ur. 1954), scenarzysta, prozaik, dramaturg i autor tekstów piosenek
- Leszek Kumański (ur. 1955), polski poeta, prozaik oraz dziennikarz, a także autor scenariuszy i reżyser programów estradowych
- Piotr Marzec "Liroy" (ur. 1971), raper, polski artysta hip-hopowy, kompozytor, producent, pisarz, aktor
- Leszek Mądzik (ur. 1945), reżyser i scenograf
- Edmund Niziurski (ur. 1925), prozaik, publicysta, scenarzysta i dramaturg, socjolog i prawnik
- Rafał Olbiński (ur. 1945), artysta malarz, grafik
- Andrzej Poniedzielski (ur. 1954), polski poeta, bard, konferansjer
- Paweł Saramowicz (ur. 1967), polski architekt
- Konrad Smuga (ur. 1966), reżyser wielu formatów telewizyjnych, m.in. Idol, Kuba Wojewódzki, TOPtrendy festiwal.
- Stanisław Staszic (1755–1826), działacz społeczny i polityczny, pisarz, uczony i filozof
- Wojciech Szczepaniak (1927–1944), kurier podziemia, członek Szarych Szeregów, żołnierz AK
- ks. Piotr Ściegienny (1801–1890), działacz rewolucyjny i niepodległościowy, publicysta
- Wincenty z Kielc (1200?-1262?), pierwszy znany z imienia kompozytor polski, autor hymnu Gaude Mater Polonia
- Tomasz Zieliński (1802–1858), naczelnik powiatu kieleckiego, mecenas sztuki
- Stefan Żeromski (1864–1925), pisarz, publicysta, dramaturg
edytuj Aktorzy, wokaliści, muzycy, osoby związane z mediami
- Violetta Arlak (ur. 1968), aktorka teatralna, filmowa i telewizyjna
- Tomasz Borycki "Borixon" (ur. 1977), raper, członek grupy Wzgórze Ya-Pa 3
- Tomasz Joseph Bracichowicz (ur.1967), muzyk, kompozytor, producent muzyczny programów telewizyjnych
- Dagmara Domińczyk (ur. 1976), aktorka
- Wiesław Gołas (ur. 1930), aktor
- Edyta Herbuś (ur. 1981), polska tancerka i aktorka
- Michał Jelonek kompozytor, muzyk i skrzypek. Były członek kieleckiej grupy Ankh.
- Krzysztof "K.A.S.A" Kasowski (ur. 1970), wokalista
- Henryk Kawiorski pisarz, dziennikarz
- Piotr Kmiecik (ur. 1976), montażysta filmowy
- Magdalena Idzik (ur. 1974), śpiewaczka Opery Narodowej
- Anna Józefina Lubieniecka (ur.1988), polska piosenkarka i aktorka musicalowa, solistka Piotra Rubika
- Michał Łakomiec "Zajka" raper, członek grupy Wzgórze Ya-Pa 3
- Piotr Marzec "Liroy" (ur. 1971), raper, polski artysta hip-hopowy, kompozytor, producent, pisarz, aktor
- Marcin Pawłowski (1970–2004), nieżyjący już dziennikarz TVN
- Andrzej Piaseczny "Piasek" (ur. 1971), wokalista
- Michał Piróg (ur. 1979), prezenter, tancerz, choreograf
- Witold Pyrkosz (ur. 1926), aktor teatralny, filmowy i telewizyjny
- Sylwia Restecka (ur. 1974), rysowniczka komiksowa
- Wojciech Schmidt "Wojtas" raper, członek grupy Wzgórze Ya-Pa 3
- Tomasz Sikorski (ur. 1983) redaktor Tygodnika Rynki Zagraniczne
- Tadeusz Sznuk (ur. 1943), dziennikarz radiowy i telewizyjny
- Marek Tercz (ur. 1954), poeta, pieśniarz, bard, kompozytor, radiowiec
- Anna Treter, wokalistka związana z grupą Pod Budą
- Bożena Walter (ur. 1938), prezes fundacji TVN "Nie jesteś sam", żona prezesa TVN-u Piotra Waltera
- Joanna Barczyńska (ur. 1972), mistrzyni Polski w szachach z 1989 r.
- Paweł Brożek (ur. 1983), reprezentant Polski, piłkarz Wisły Kraków
- Piotr Brożek (ur. 1983), piłkarz Wisły Kraków
- Przemysław Cichoń (ur. 1978), piłkarz Korony Kielce
- Leszek Drogosz (ur. 1933), polski bokser, trzykrotny mistrz Europy
- Wojciech Krakowiak (ur. 1976), piłkarz grający w lidze amerykańskiej
- Mariusz Mucharski (ur. 1970), piłkarz Korony Kielce, Wisły Kraków, Persib Maung
- Zbigniew Piątek (ur. 1966), znany kolarz, obecnie Radny Rady Miejskiej
- Piotr Stokowiec (ur. 1972), piłkarz Polonii Warszawa
- Michał Sołowow (ur. 1963), rajdowiec
- Mariusz Witecki (ur. 1981), kolarz, mistrz Polski w kolarstwie szosowym (2006)
- Witold Stachurski (ur. 1947), bokser, medalista mistrzostw Europy, olimpijczyk
- Jerzy Melcer (ur. 1949), piłkarz ręczny Korony Kielce, medalista olimpijski
- Zbigniew Tłuczyński (ur. 1956), piłkarz ręczny Korony Kielce, medalista MŚ 1982 r.
- Tomasz Tłuczyński (ur. 1979), reprezentant Polski w piłce ręcznej
- Stanisław Łakomiec (ur. 1961), bokser, czterokrotny mistrz Polski
- Alfons Stawski (ur. 1945), bokser, trener boksu
- Krzysztof Klicki (ur. 1962), właściciel Grupy Kapitałowej Kolporter.
- Michał Sołowow (ur. 1963), właściciel 69% akcji spółki Barlinek – producenta podłóg drewnianych, 40% akcji developera Echo Investment, 49% akcji Cersanit – producenta ceramiki sanitarnej, 57% akcji firmy chemicznej Sythos (dawniej Dwory), a także szczecińskiego producenta opakowań Ultra Pack, zainwestował w sieć barów rybnych North Fish, jest także wydawcą Życia Warszawy. W roku 2006 wraz z pilotem Maciejem Baranem w barwach Cersanit Rally Team zdobył tytuł Wicemistrza Rajdowych Samochodowych Mistrzostwach Polski na Mitsubishi Lancer Evo IX
- Bertus Servaas (ur. 1963 w Holandii), właściciel VIVE Textile Recycling, największego w Polsce importera odzieży używanej. Prezes występującego w ekstraklasie klubu piłki ręcznej Vive Targi Kielce
edytuj Osoby uhonorowane przez miasto
edytuj Nagrody Miasta Kielce
Nagroda Miasta Kielce to prestiżowe, przyznawane corocznie (od 1995 r.) wyróżnienie dla osób, które swoją postawą, pracą i działalnością przyczyniły się do promocji i rozwoju Kielc. Laureat otrzymuje statuetkę oraz drobną nagrodę pieniężną.
edytuj Nadzieje Kielc
Nagroda przyznawana jest uczniom i absolwentom szkół ponadgimnazjalnych danego roku szkolnego za wybitne osiągnięcia w dziedzinie nauki, kultury, sportu oraz działalności społecznej, a w szczególności:[13]
- laureatom olimpiady przedmiotowej lub konkursu naukowego,
- laureatom ogólnopolskiego konkursu artystycznego (muzyka, sztuka, rzemiosło),
- mistrzom i wicemistrzom świata, Europy i Polski w olimpijskiej konkurencji sportowej o dobrych wynikach w nauce,
- osobom szczególnie wyróżniającym się w działalności społecznej.
edytuj Honorowi obywatele
Poniżej w kolejności chronologicznej wymienione są osoby, które otrzymały od miasta honorowe obywatelstwo. W przypadku Józefa Piłsudskiego obywatelstwo to zostało zawieszone aż do lat 90. XX w[14].
edytuj Posłowie okręgu kieleckiego
-
Posłowie, reprezentanci Okręgu Kieleckiego w Sejmie po wyborach w 2007 roku. W nawiasie podana jest liczba głosów:
- Przemysław Gosiewski, PiS (138 405)
- Konstanty Miodowicz, PO (33 229)
- Krzysztof Grzegorek, PO (18 874)
- Mirosław Pawlak, PSL (14 006)
- Artur Gierada, PO (10 355)
- Sławomir Kopyciński, LiD (8 778)
- Zbigniew Pacelt, PO (8 455)
- Henryk Milcarz, LiD (7 960)
- Andrzej Pałys, PSL (7 654)
- Marzena Okła-Drewnowicz, PO (7 151)
- Jarosław Rusiecki, PiS (4 637)
- Krzysztof Lipiec, PiS (4 525)
- Maria Zuba, PiS (3 492)
- Andrzej Bętkowski, PiS (3 112)
- Marek Kwitek, PiS (2 653)
- Waldemar Wrona, PiS (2 568)
edytuj Kielce jako garnizon wojskowy
Kielce to także garnizon wojskowy o długich tradycjach, w których stacjonował wiele jednostek organizacyjnych wojska.
-
Osobny artykuł: Garnizon Kielce.
edytuj Miasta partnerskie
Przypisy
edytuj Linki zewnętrzne
